Οι ιδιότητες του Κρίταμου

κριταμο

Έντονα αρωματικό βότανο, συμβάλει στην αντιμετώπιση των καφέ κηλίδων, προσφέρει λάμψη και βελτιώνει τον τόνο του δέρματος.

To Crithmum maritimum ή Κρίθμον το παραθαλάσσιον, είναι κοινώς γνωστό ως κρίταμο. Πρόκειται για ένα εδώδιμο άγριο φυτό που απαντάται στις χώρες της Μεσογείου και των δυτικών ακτών της Ευρώπης όπως η Ελλάδα και οι Κανάριοι Νήσοι αντίστοιχα, στις νότιες και δυτικές ακτές της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας και στη Βόρεια Αφρική και στη Μαύρη Θάλασσα. Είναι ένα πολυετές φυτό με μπλε – πράσινα κλαδιά και φύλλα και κίτρινα – πράσινα λουλούδια. Το κρίταμο κατατάσσεται στα αλόφυτα διότι ευδοκιμεί σε εδάφη με πολύ υψηλή αλατότητα. Έχει αναπτύξει συστήματα άμυνας και προσαρμογής προκειμένου να επιβιώσει στα σκληρά οικοσυστήματα όπου αναπτύσσεται.

Μυθολογία

Σύμφωνα με τη μυθολογία ο Δίας θύμωσε τόσο πολύ με τον Προμηθέα, ο οποίος είχε το θράσος να του προσφέρει ένα πιάτο γεμάτο κόκαλα με λίπος αντί για ένα καλό κομμάτι κρέας, ώστε αφαίρεσε τα προνόμια της φωτιάς από τη Γη τιμωρώντας έτσι τους ανθρώπους πολύ σκληρά. Στη συνέχεια, ο Προμηθέας με πονηριά κατόρθωσε να κλέψει τη φωτιά πίσω από τον Όλυμπο, κρύβοντάς την στο εσωτερικό μιας σχισμής ενός κρίταμου, και να τη δώσει πίσω στην ανθρωπότητα. Για τις ενέργειές του τιμωρήθηκε αυστηρά από το Δία, ο οποίος τον έδεσε σε ένα βράχο, ενώ ένας αετός έτρωγε το συκώτι του κάθε μέρα. Έκτοτε το κρίταμο συνδέεται με τον άνθρωπο και τη χρήση της φωτιάς για να επιβιώσει και να εκπολιτιστεί.

Παραδοσιακές χρήσεις

Η ιστορία του κρίταμου χρονολογείται από την αρχαιότητα. Στην αρχαία Ελλάδα διάσημοι γιατροί, όπως ο Διοσκουρίδης, ο πατέρας της φαρμακολογίας και ο περίφημος βοτανολόγος Πλίνιος αναφέρονται στο φυτό και τις πολύτιμες ιδιότητες του. Είχαν σε μεγάλη εκτίμηση το κρίταμο, που περιέχει αιθέρια έλαια, μεταλλικά άλατα, ιώδιο και βιταμίνες, συστατικά ορεκτικά, τονωτικά, ότι πρέπει για μια ωραία σαλάτα. Από την εποχή του Ιπποκράτη, το κρίταμο θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά φάρμακα και μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται για τη διουρητικές και αποτοξινωτικές τους ιδιότητες. Οι σπόροι του φυτού έχουν μεγάλη ομοιότητα με το κριθάρι, γι’ αυτό οι αρχαίοι Έλληνες το ονόμαζαν «κρίθμον».

Το φυτό αναφέρεται από τον John Gerard στο Materia Medica (1597). Ο Nicholas Culpeper περιγράφει το φυτό (1653) ως ένα ευχάριστο, ζεστό φυτό με πικάντικη γεύση και χωνευτική δράση. Το κρίταμο είναι πιθανότατα ένα από τα είδη που αναφέρονται από τον Σαίξπηρ στο Βασιλιά Ληρ. Σήμερα το κρίταμο χρησιμοποιείται ευρέως στη μαγειρική ειδικά για την νησιωτική Ελλάδα, καθώς τα φύλλα και οι βλαστοί του είναι εξαιρετική σαλάτα.

Ιδιότητες και σύγχρονες χρήσεις

kritamo-300x225

Περιέχει πολλά θρεπτικά συστατικά, όπως είναι το ιώδιο, και οι βιταμίνες E, C και Κ και τα μεταλλικά άλατα. Επίσης περιέχει υψηλής ποιότητας αντιοξειδωτικές ουσίες και λιπαρά ωμέγα- 3 και χρησιμοποιείται στην φαρμακευτική ως διουρητικό και καθαριστικό του αίματος, ενώ είναι και ευεργετικό για το συκώτι.

Το εκχύλισμα και το αιθέριο έλαιο του κρίταμου χρησιμοποιούνται στην κοσμητολογία. Το κρίταμο διαθέτει ένα εύρος ιδιοτήτων και εφαρμογών σε καλλυντικά προϊόντα. Παίζει ρόλο στη διέγερση του μηχανισμού επούλωσης του δέρματος και βοηθά στη ρύθμιση της παραγωγής κερατίνης προσφέροντας λάμψη στην επιδερμίδα και βελτιώνοντας τον τόνο. Επιπλέον, έχει επίδραση στην αποχρωμάτωση των καφέ κηλίδων του δέρματος. Πλούσιο σε αμινοξέα και φαινολικές ενώσεις, ενισχύει την αντιοξειδωτική προστασία και τονώνει αποτελεσματικά την ανανέωση του δέρματος παρέχοντας άριστα αντιγηραντικά αποτελέσματα.

Οι νεαροί βλαστοί και τα φύλλα του συλλέγονται από Απρίλιο έως Ιούνιο και διατηρούνται στην άλμη. Χρησιμοποιούνται στις σαλάτες. Επίσης βλαστοί και άνθη τηγανίζονται και γίνονται ομελέτες. Στη φαρμακευτική χρησιμοποιείται ως ορεκτικό, διουρητικό, αντιμικροβιακό, καθαριστικό του αίματος και ευεργετικό στο συκώτι. Σύμφωνα με τον Αντώνη Αλιμπέρτη στο βιβλίο του «Θεραπευτικά, αρωματικά και εδώδιμα φυτά της Κρήτης» το αιθέριο έλαιό του είναι πολύ καλό αφροδισιακό. Mε τα κρίταμα κάνει κανείς πολύ ωραίο αλάτι. Αρκεί να τα αποξηράνει και να τα τρίψει, έχουν κρατήσει την αλμύρα και γίνονται φοβερό καρύκευμα.

(πηγή:http://www.diakonima.gr)

Ginseng, φάρμακο για όλες τις ασθένειες(;)

2013_01_21_Ginseng

Οι αρχαίοι Έλληνες το θεωρούσαν πανάκεια, δηλαδή φάρμακο για όλες τις ασθένειες. Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, χρησιμοποιείται για περισσότερα από 2.000 χρόνια.

Σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα βότανα στον κόσμο και οι τονωτικές και θεραπευτικές ιδιότητές του το κατατάσσουν στα σημαντικότερα φυσικά βοηθήματα για την τόνωση του ανθρώπινου οργανισμού.

Εκχυλίσματα φυτών του γένους Panax από την οικογένειαAraliaceae περιέχουν χημικές ουσίες οι οποίες φαίνεται πως επιδρούν στην υγεία του οργανισμού. Τα εκχυλίσματα αυτά αναφέρονται ως Ginseng και οι λειτουργικές επιδράσεις τους ποικίλουν ανάλογα με το είδος του φυτού, το χρησιμοποιούμενο τμήμα του φυτού και την χώρα προέλευσης.

Τα πιο γνωστά είναι το κινεζικό και κορεατικό ginseng (Panax Ginseng) , το αμερικανικό ginseng (Panax quinquefolius), το ιαπωνικό (Panax Japonicum). Ωστόσο, η ίδια ονομασία έχει δοθεί σε ορισμένα άλλα γένη φυτών που έχουν παρόμοιες ιδιότητες, όπως το σιβηριανό ginseng (Eleutherococcus senticosis), το βραζιλιάνικο ginseng (Pfaffia paniculata) και το ινδικό ginseng (Withana somnifera).

Αναφέρονται ποικίλες θετικές επιδράσεις στην υγεία όπως:

  • Ενίσχυση των συστημάτων προσαρμογής όπως στις ακραίες θερμοκρασίες
  • Ενίσχυση του ανοσοποιητικού και την αντίσταση στις λοιμώξεις
  • Αύξηση της αντοχής
  • Διέγερση  της ερωτικής διάθεσης
  • Ανακούφιση από τον πονοκέφαλο και την κόπωση
  • Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης σε περιπτώσεις υπότασης
  • Βελτίωση της πνευματικής απόδοσης, της ικανότητας συγκέντρωσης και ενισχυση της μνήμης
  • Ρύθμιση του σακχάρου
  • Μείωση του κινδύνου εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου
  • Στην καλύτερη αντιμετώπιση της αίσθησης πείνας.

Γενικά, δεν αναφέρεται πως θεραπεύει συγκεκριμένες παθήσεις, πιστεύεται όμως ότι προσφέρει ευεξία και μακροζωία.

Οι πιο σημαντικές ουσίες στις οποιες οφείλονται οι ευεγερτικές ιδιότητες είναι οι γλυκοσίδες ή τσινσενοσίδες οι οποίες επιδρούν στην νευρική και ορμονική δραστηριότητα του οργανισμού.
Οι ακριβείς μηχανισμοί δράσης δεν έχουν διαπιστωθεί.

Η πλέον επικρατούσα θεωρία για τον τρόπο δράσης των γλυκοσιδων στον ανθρώπινο οργανισμό είναι οτι διεγείρουν τον υποθάλαμο, ένας ενδοκρινής αδένας που ελέγχει την υπόφυση. Η υπόφυση ελευθερώνει διάφορες ορμόνες που επιδρούν άλλους ενδοκρινείς αδένες όπως τα επινεφρίδια. Τα επινεφρίδια παράγουν κορτιζόλη, μια κύρια ορμόνη της απάντησης στο στρες. Επίσης η κορτιζόλη είναι γνωστή και ως ”ανταγωνιστική” ορμόνη της ινσουλίνης, της βασικής ρυθμιστικής ορμόνης του μεταβολισμού της γλυκόζης.

Στο εμπόριο είναι διαθέσιμο σε διάφορες μορφές. Η ρίζα του φυτού μασιέται ή γίνεται σκόνη και προστίθεται στα φαγητά ή τις σαλάτες. Επίσης γίνεται αφέψημα. Τέλος κυκλοφορούν πολλά συμπληρώματα σε δισκία ή αμπούλες.

Γενικά, θεωρείται ασφαλές βότανο και, μέχρι σήμερα, δεν έχουν διαπιστωθεί βλαβερές επιδράσεις του στον οργανισμό. Σε μεγάλες ποσότητες, όμως, μπορεί να προκαλέσει νευρικότητα, ευερεθιστότητα, υπερδιέγερση, αϋπνία, πονοκέφαλο, δερματικά προβλήματα (εξανθήματα, φαγούρα), ναυτία, διάρροια, πρήξιμο, διαταραχές στην πίεση του αίματος, πόνο στο στήθος.

Αντενδείκνυται η κατανάλωση μαζί με καφέ και κατά τις περιόδους εγκυμοσύνης.

Χαρά Σκουλαρίκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
www.nutrinews.gr